حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵؛ تفاوت پایه مزد ۱۶٫۶ میلیون تومانی با دریافتی ۲۱٫۸ میلیونی
براساس ارقام درج‌شده در گزارش حقوق کارگران سال ۱۴۰۵، حداقل مزد پایه برای یک ماه ۳۰روزه، ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان عنوان شده است. با احتساب حق مسکن و بن کارگری اعلام‌شده در همین گزارش، مجموع حقوق و مزایای کارگر مجرد بدون سابقه به ۲۱ میلیون و ۸۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان می‌رسد؛ رقمی که پیش از کسر بیمه و سایر کسورات احتمالی است و نباید آن را خالص واریزی به حساب دانست.
این گزارش، حداقل دستمزد روزانه را ۵ میلیون و ۵۴۱ هزار و ۸۵۰ ریال، معادل ۵۵۴ هزار و ۱۸۵ تومان اعلام کرده است. حاصل ضرب این مبلغ در ۳۰ روز، همان پایه حقوق ماهانه ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان خواهد بود. بااین‌حال، متن بخشنامه رسمی مزد همراه گزارش ارائه نشده و برای استناد قطعی به ارقام، باید مصوبات و ابلاغیه‌های مربوط بررسی شوند.
در محاسبات ارائه‌شده، حق مسکن ماهانه ۳ میلیون تومان و بن کارگری ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در نظر گرفته شده است. مجموع این دو مزیت با مزد پایه، رقم ۲۱ میلیون و ۸۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان را تشکیل می‌دهد. پرداخت و محاسبه هرکدام از این اقلام باید مطابق مصوبه لازم‌الاجرا و شرایط کارکرد فرد باشد.
برای کارگر متأهل بدون فرزند و بدون پایه سنوات، مبلغ ۲۲ میلیون و ۳۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان ذکر شده است. اختلاف ۵۰۰ هزار تومانی این رقم با مجموع حقوق و مزایای کارگر مجرد، در محاسبات گزارش به حق تأهل اختصاص دارد. حق اولاد و پایه سنوات نیز در صورت احراز شرایط، جداگانه به این مجموع اضافه می‌شوند.
حق اولاد هر فرزند واجد شرایط در گزارش، یک میلیون و ۶۶۲ هزار و ۵۵۵ تومان عنوان شده است. این رقم با محاسبه سه برابر دستمزد روزانه اعلام‌شده مطابقت دارد. بااین‌حال، برخورداری از حق اولاد به احراز شرایط قانونی وابسته است و صرف داشتن فرزند برای تعیین مبلغ قابل پرداخت کافی نیست.
ارقام مربوط به پایه سنوات در متن گزارش یکسان نیستند. در یک بخش، پایه سنوات ماهانه ۵۰۰ هزار تومان اعلام شده، اما اختلاف مجموع حقوق کارگر مجرد دارای یک سال سابقه با کارگر بدون سابقه، ۴۹۶ هزار و ۹۹۹ تومان است. بنابراین، مجموع‌های مربوط به کارگران دارای سابقه، از جمله رقم اعلام‌شده برای کارگر متأهل دارای دو فرزند، بدون رفع این اختلاف قابل اتکای قطعی نیستند.
پایه سنوات با مزایای پایان کار تفاوت دارد. همچنین، مجموع سابقه بیمه در کارگاه‌های مختلف را نباید به‌تنهایی مبنای محاسبه پایه سنوات در کارگاه فعلی دانست؛ شرایط تعلق و مبلغ آن باید براساس بخشنامه مزد و وضعیت اشتغال کارگر بررسی شود.
در بخش دستمزد ساعتی، گزارش رقم تقریبی ۷۵ هزار و ۶۰۵ تومان را برای هر ساعت کار عادی و ۱۰۵ هزار و ۸۴۷ تومان را برای هر ساعت اضافه‌کاری مطرح کرده است. این محاسبه بر مبنای حداقل مزد اعلام‌شده و افزایش ۴۰ درصدی مزد ساعت عادی انجام شده است. مبلغ اضافه‌کاری همه کارکنان الزاماً یکسان نیست و با تغییر مزد مبنای محاسبه، تغییر می‌کند.
برای تعیین خالص دریافتی، ابتدا حقوق و مزایای متعلق به فرد جمع و سپس کسورات قانونی مربوط محاسبه می‌شود. به همین دلیل، مبلغ درج‌شده به‌عنوان مجموع حقوق و مزایا با عدد نهایی واریزشده به حساب تفاوت دارد. تعداد روزهای ماه، میزان کارکرد، اضافه‌کاری و وضعیت برخورداری از مزایا نیز بر مبلغ نهایی اثر می‌گذارند.
در بخش مالیات، گزارش از معافیت ماهانه ۴۰ میلیون تومانی نام برده، اما متن حکم بودجه و نرخ‌های کامل پله‌های مالیاتی را ارائه نکرده است. ازاین‌رو، مثال مالیات حقوق ۹۰ میلیون تومانی و مبلغ مالیات محاسبه‌شده در آن، بدون بررسی مقررات رسمی سال ۱۴۰۵ قابل تأیید نیست.
ارقام برآوردی حقوق بازنشستگی درج‌شده در گزارش نیز فاقد اطلاعات کافی درباره سابقه و دستمزد مبنای محاسبه هستند. حقوق بازنشستگی را نمی‌توان صرفاً از روی حداقل مزد کارگران یا تعداد سال‌های بیمه تعیین کرد؛ مقررات صندوق، دستمزد مشمول بیمه و شرایط پرونده فرد در محاسبه آن نقش دارند.
مهم‌ترین نکته در بررسی حقوق سال ۱۴۰۵، تفکیک سه رقم است: مزد پایه، مجموع حقوق و مزایا و خالص پرداختی. عدد ۲۱ میلیون و ۸۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان در محاسبات این گزارش، مجموع مزد پایه و دو مزیت اعلام‌شده برای کارگر مجرد بدون سابقه است؛ نه مبلغ قطعی واریزی برای همه کارگران.