سهام عدالت ۱۱ میلیونی در قفس؛ آیا طلسم خرید و فروش بالاخره شکسته میشود؟
در حالی که ارزش سهام عدالت ۵۳۲ هزار تومانی به حدود ۱۱ میلیون تومان رسیده، قفل خرید و فروش آن همچنان برای میلیونها ایرانی بسته است. دولت چهاردهم اعلام کرده است که به راهکاری برای آزادسازی این دارایی بدون ریزش شاخصهای بورس دست یافته است. اما این «آزادسازی تدریجی» قرار است چگونه اجرا شود و چه تاثیری بر معیشت خانوارها خواهد داشت؟ گزارش «میل سخن» را بخوانید.
به گزارش میل سخن، موضوع آزادسازی سهام عدالت که بیش از دو دهه از آغاز آن میگذرد، بار دیگر به صدر مباحث اقتصادی کشور بازگشته است. در حالی که ۴۹ میلیون نفر دارنده این سهام هستند، امکان خرید و فروش آن همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
چرا آزادسازی سهام عدالت پیچیده است؟
مهمترین دغدغه مسئولان اقتصادی و سازمان بورس، جلوگیری از شوک به بازار سرمایه است. کارشناسان معتقدند عرضه ناگهانی ۴۹ میلیون کد معاملاتی میتواند منجر به فروش هیجانی و ریزش سنگین بورس شود. به همین دلیل، علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، تأکید کرده است که دولت به دنبال یک «مدل آزادسازی تدریجی» است تا هم سهامداران بتوانند از دارایی خود بهرهمند شوند و هم تعادل بازار سرمایه حفظ شود.
مدل پیشنهادی آزادسازی: تفاوت مستقیم و غیرمستقیم
وزارت اقتصاد در جلسات کارشناسی خود، تفاوت میان دو روش مدیریتی را در دستور کار قرار داده است:
- مدیریت مستقیم: اجازه به سهامدار برای در اختیار گرفتن کامل سبد سهام.
- مدیریت غیرمستقیم (شرکتهای استانی): استفاده از ظرفیت شرکتهای سرمایهگذاری برای مدیریت دارایی مردم.
هدف نهایی این است که در شرایط دشوار اقتصادی، سهام عدالت از یک داراییِ «حبس شده»، به یک منبع مالیِ «ملموس و کاربردی» برای خانوادهها تبدیل شود.
نگاهی به گذشته: ۲۰ سال انتظار
طرح توزیع سهام عدالت که از سال ۱۳۸۴ آغاز شد، در ابتدا با هدف افزایش ثروت خانوارها طراحی گردید. با این حال، در طول این دو دهه، سهامداران تنها نظارهگر دریافت سودهای سالانه بودهاند؛ سودهایی که در دورههایی با انتقاد شدید وزیران وقت مواجه شد (تعبیر «پول دو پرس غذا» برای سود سالانه).
دیدگاه مجلس چیست؟
مهدی طغیانی، نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، ضمن تأکید بر مثبت بودن باز شدن قفل سهام عدالت، معتقد است: «اگر فرآیند آزادسازی بهصورت تدریجی و با رعایت ملاحظات بازار انجام شود، نهتنها باعث رونق بورس میشود، بلکه به توسعه سرمایهگذاری در کشور نیز کمک خواهد کرد.»
جمعبندی؛ آیا زمان فروش نزدیک است؟
با وجود تمام برنامهها، تا این لحظه سازمان بورس مصوبه رسمی برای خرید و فروش سهام عدالت صادر نکرده است. آنچه فعلاً روی میز دولت چهاردهم قرار دارد، تلاش برای ایجاد راهکاری است که فشار فروش را مدیریت کند. سهامداران باید توجه داشته باشند که آزادسازی، احتمالاً مرحلهبندی شده و نه یکباره خواهد بود.